BREAKING NEWS

⁠ျမန္မာ⁠ႏိုင္ငံ⁠ေထာပတ္သီးတြင္ အဓိကက်⁠ေရာက္⁠ေသာ ⁠ေရာဂါမ်ား⁠ႏွင့္ ကာကြယ္⁠ႏွိမ္နင္းနည္းမ်ား

ဖိုက္ေတာ့ဖေသာ္ရာ အျမစ္ပုပ္ေရာဂါ (Phytophthora root rot)

ေရာဂါျဖစ္ေစသည့္ သက္ရွိ

Phytophthora cinamoni (Soil borne)

လကၡဏာရပ္

ေရာဂါျဖစ္ေစေသာမႈိသည္ အျမစ္မွ လည္းေကာင္း၊ Crown portion ပိုင္းမွ လည္းေကာင္း အပင္အတြင္း ၀င္ေရာက္ၿပီး လအေတာ္ၾကာ (သို႔မဟုတ္) ႏွစ္အနည္းငယ္ၾကာမွသာ အရြက္တြင္ ေရာဂါလကၡဏာ ျပေလ့ရွိသည္။ အရြက္မ်ား အေရာင္ေဖ်ာ့လာ၊ ညွိဳးလာၿပီး အလြယ္ တကူေၾကြ က်ႏုိင္၊ အညြန္႔မ်ားမွ စတင္၍ ညွိဳးေျခာက္ၿပီး အကိုင္းမ်ားအထိ ေျခာက္လာသည္။

လအနည္းငယ္မွ ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္းအပင္ေသဆံုးႏိုင္သည္။

အရြက္ေၾကြၿပီး အကိုင္းငယ္မ်ား ေျခာက္ေသြ႔လာ၍ အသီးမ်ား၊ အညြန္႔မ်ားေနေလာင္ႏိုင္သည္။

အစာစုပ္အျမစ္မ်ား အေရာင္မဲ၍ ေဆြးေျမ ႔သြားၿပီး အေရအတြက္နည္းလာ၊ အရြက္မ်ား ေျခာက္ လာ (Salt burn)

ပင္စည္အနာခ်ိဳင့္ လကၡဏာကို အပင္ေအာက္ေျခပိုင္းတြင္ ေတြ႔ရသည္။

က်ေရာက္ခ်ိန္

ပ်ိဳးပင္မွ အပင္ႀကီးအထိ က်ေရာက္ႏိုင္သည္။

ေထာပတ္ပင္ ဖ်က္ဆီးမႈအမ်ားဆံုး ေရာဂါျဖစ္သည္။

ပ်ိဳးပင္မ်ား ႏွင့္ ေရႊ ႔နိုင္ၿပီး အပင္ငယ္မ်ားလံုး၀ခံနိုင္ရည္မရွိပါ။

မႈိမွထုတ္ေသာ Mobile ေၾကာင့္ လ်င္ျမန္စြာ ကူးဆက္ပ်ံ ႔ႏွံ႔ႏိုင္သည္။

Phytophthora cinamoniသည္ ေျမေအာင္မႈိျဖစ္ၿပီး သင့္ေလ်ာ္ေသာ ပတ္၀န္းက်င္အေျခ အေန ရွိပါက ေျမေအာင္းမႈိျဖစ္ၿပီး သင့္ေလ်ာ္ေသာ ပတ္၀န္းက်င္အေျခေနရွိပါက ေျမေအာက္ေ ရာဂါရ အျမစ္မ်ားတြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွင္သန္ႏိုင္သည္။

ေရာဂါက်ေရာက္မႈမွာ အျမစ္ႏွင့္ အပင္ေျခတြင္ ျဖစ္ေလ့ရွိသည္။

ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းနည္း

ဘက္စံုသီးႏွံကာကြယ္ႏွိမ္နင္းေရးကို ေဆာင္ရြက္ပါ။

ေရစီး ေရလာေကာင္းေသာေျမမ်ားတြင္ စိုက္ပ်ိဳးပါ။

ေျမပံု၊ ေတာင္ပို႔မ်ား ျပဳလုပ္စိုက္ပ်ိဳးပါက ေရစီးေရလာေကာင္းေစသည္။

အေပၚမွ ျဖန္းျခင္း၊ ေျမေအာက္မွ ေရသြင္းျခင္းေရွာင္ပါ။

ေရသြင္း ေရထုတ္စနစ္ကို အထူးဂရုစိုက္ပါ။

အပင္ေျခကို Mulching မလုပ္ပါႏွင့္။

စိုက္ပ်ိဳးေျမကို Organic matter ၾကြယ္၀ေအာင္ လုပ္ေပးပါ။

မႈိစပိုးမ်ား ေပါက္ပြားမႈမွ ကာကြယ္ရန္ Gypsum ကို Tree Canopy ေအာက္သို႔ ထည့္ေပးပါ။

(Soil PH ျမင့္မားျခင္းသည္ ေရာဂါကို တိုးတက္ေစ)

အာဟာရမွ်ွတေအာင္ေကၽြးပါ။

Cultural Practices မ်ားအျပင္ ထိေရာက္မႈရွိေသာ ေရာဂါသတ္ေဆးမ်ားကို သံုးပါ။

Fosetyl – Al, Metalaxyl,Dimenthomorph မႈိသတ္ေဆးမ်ားကို အသံုးျပဳနိုင္ပါသည္။

မွဲ႔ေျပာက္စြန္းေရာဂါ (Anthracnose)

ေရာဂါျဖစ္ေစသည့္ သက္ရွိ

Colletotrichum gloeosporioides

လကၡဏာရပ္

ေထာပတ္သီး ရြက္လိပ္မ်ားတြင္ ငရုပ္ေကာင္းအေစ့အရြယ္ စက္ေျပာက္မ်ား ျဖစ္ေစပါသည္။

ေထာပတ္ပင္၏ ရြက္ႏုမ်ား၊ ပင္စည္မ်ား ႏွင့္  အသီးမ်ားတြင္ အမဲေရာင္ေနေလာင္ကြက္မ်ားႏွင့္ ေရစိုနာကြက္မ်ားေတြ႔ရွိရပါသည္။

မဲပုပ္ေနေသာ အသီးမ်ားတြင္ ပန္းေရာင္အစက္အေျပာက္မ်ားေတြ႔ရွိရပါသည္။

အသီးမ်ားရင့္မွည့္လာသည့္တိုင္ေအာင္ ေရာဂါလကၡဏာကို ထင္ရွားစြာ မေတြ႔ရပါ။ မရိတ္သိမ္းမီ က်ေရာက္ေနေသာေရာဂါသည္ ရိတ္သိမ္းၿပီးေနာက္လ်င္ျမန္စြာႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔လာပါသည္။

က်ေရာက္ခ်ိန္

ေရစက္မ်ားမွ ပ်ံ ႔ႏွံ႔ၿပီး ပူေႏြးစိုစြတ္ေသာ ရာသီတြင္ ပို၍ ျဖစ္ပြားသည္။

ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းနည္း

ဘက္စံုသီးႏွံကာကြယ္ႏွိမ္နင္းေရးကို ေဆာင္ရြက္ပါ။

အေရးႀကီးေသာ ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းခ်ိန္မွာ ပန္းပြင့္ခ်ိန္ႏွင့္ အသီးရင့္မွည့္ခ်ိန္ျဖစ္ပါသည္။

 မရိတ္သိမ္းခင္ ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းျခင္း

ငယ္စဥ္မွ အသီး၀င္သည္အထိ သတ္မွတ္ထားေသာ မႈိသတ္ေဆးမ်ားကို ပတ္ဖ်န္းပါ။ အသီးမ်ားကို ပ်က္စီးေစေသာ ဖ်က္ပိုးမ်ား၊ အသီရြက္ေပ်ာက္ပိုးမ်ား၊ သီးထိုးယင္မ်ားကို ႏွိမ္နင္းပါ။

စိုက္ခင္းသန္႔ရွင္းေရးေဆာင္ရြက္ပါ။

စနစ္တက် ကိုင္းျဖတ္ပါ။

ထိေရာက္မႈရွိေသာ ေရာဂါသတ္ေဆးမ်ားကို သံုးပါ။

Azoxystrobin, Mancozeb, Copper oxychloride

Thiophanate methyl, Difenoconazole, Benomyl စသည့္မႈိသတ္ေဆးမ်ားကို အသံုးျပဳနိုင္ပါသည္။

ရိတ္သိမ္းၿပီးေနာက္ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းျခင္း

ရိတ္သိမ္းၿပီးခ်ိန္မွ ေစ်းကြက္ထိ (၂) ရက္ထက္ ေနာက္မက်ေစပါႏွင့္ ။ သင့္ေလ်ာ္ေသာအပူခ်ိန္တြင္ အသီးမ်ားကို သိုေလွာင္ေရာင္းခ်ပါ။ ရိတ္သိမ္းၿပီးခ်ိန္ထိ ကာလ ရွည္ၾကာေ လ ေရာဂါက်ေရာက္မႈ ပိုမ်ားေလ ျဖစ္ပါသည္။ အသီးမ်ားကို ေရာဂါက်ေရာက္မႈ မျဖစ္ေစရန္ ဂရုတစိုက္ကိုင္တြယ္ပါ။

ဘက္တီးရီးယားေပ်ာ့ပုပ္ေရာဂါ (Bacterial soft rot)

အသီးမ်ားေပ်ာ့ျခင္း၊ အရြယ္အစားေသးျခင္း၊ အနံ႔ဆိုးထြက္ျခင္း၊ အသီးအေရာင္ပ်က္ျခင္း လက ၡဏာမ်ားေတြ႔ရွိရသည္။ ေထာပတ္သီး အသားပိုင္းမ်ားသည္ မီးခိုးေရာင္မွ အမဲေရာင္ေျပာင္း ၿပီး ေပ်ာ့ပုပ္လာသည္။

က်ေရာက္ခ်ိန္

ေရာဂါက် အပင္အစိတ္အပိုင္းဘက္တီးရီးယားမ်ားခိုေအာင္းအသက္ရွင္ေနႏိုင္ၿပီး ေရ နွင့္ ထိေတြ႔ေသာ ေနရာမွ ထိေတြ႔ေသာ ေနရာမွ တစ္သ်ွဴးသားမ်ား ပ်က္စီးလာသည္။

ပူေႏြးစိုစြတ္ေသာရာသီတြင္ ပိုအျဖစ္မ်ားသည္။ မသန႔္ရွင္းေသာ ေရတြင္လည္း ဘက္ တီးရီးယားမ်ား ပိုျပန္႔ႏွံ႔လြယ္သည္။

ဒဏ္ရာအနာမ်ားမွ ေရာဂါ၀င္ေရာက္လာၿပီး အျမစ္ႏွင့္ ပင္စည္မ်ားတြင္ ၀င္ေရာက္ခိုေအာင္းေန တတ္သည္။

အသီးရင့္မွည့္ခ်ိန္ထိ ႀကီးထြားက်န္ရစ္ခဲ့သည္။

ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းနည္း

ျဖတ္ေတာက္ေသာ ကိုင္တြယ္ေသာပစၥည္းမ်ား သန္႔ရွင္းရန္ အထူးလိုအပ္ပါသည္။

ႏွစ္ရွည္သီးလွည့္စနစ္မ်ားကို သတိျပဳလုပ္ေဆာင္ပါ။

ေရာဂါရွိ အျမစ္ပိုင္းမ်ားကို စိုက္ကြင္းမ်ားမွ ဖယ္ထုတ္ပါ။ေရျဖင့္ေဆးေၾကာ၍ ျပန္လည္သံုးစြဲျခင္း မွလည္း ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

ေျခာက္ေသြ႔ေသာ အျမစ္ပိုင္းမ်ားျဖစ္ရန္ ေလ၀င္ေလထြက္ေကာင္းရန္ လိုအပ္ပါသည္။

အသီးခူးဆြတ္ရာတြင္လည္း အထူးဂရုျပဳပါ။ အသံုးျပဳေသာ ကိရိယာမ်ားကို ပိုးသတ္ေဆး ရည္ျဖင့္ ေဆးေၾကာပါ။

တတ္ႏိုင္သမွ် စိုစြတ္ေသာ ရာသီခ်ိန္တြင္ ရိတ္သိမ္းခူးဆြတ္ျခင္းကိုေရွာင္ပါ။ Copper ပါ၀င္ေသာ ေဆးမ်ား အသံုးျပဳႏိုင္သည္။

စိုက္ပ်ိဳးေရးဦးစီးဌာန





Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *