BREAKING NEWS

သစ္ခြပန္းတြင္က်⁠ေရာက္⁠ေသာ အင္းဆက္ဖ်က္ပိုးမ်ား ⁠ႏွင့္ ကာကြယ္⁠ႏွိမ္နင္းနည္းမ်ား (အ⁠ေ⁠ၾကးပိုး၊ ပိုး⁠ေစး⁠ႏွဲ၊ သရစ္ပိုး၊ မႊား၊ ပ် )

အေၾကးပိုး

အဂၤလိပ္အမည္                        –           Scale

သိပၸံအမည္                               –           ေျမာက္မ်ားစြာရွိသည္။

မ်ိဳးရင္း                          –                       Coccidae

မ်ိဳးစဥ္                                       –           Hemiptera

ဖ်က္ဆီးပံုလကၡဏာမ်ား

အေၾကးပိုးသည္ အရြက္မ်ား၊ ရြက္မႊာမ်ား ႏွင့္ ဥမ်ားတြင္ တြယ္ကပ္ကာ  ေအာက္ဖက္မ်က္ႏွာျပင္မွ စားေသာက္သည္။ ၄င္းတို႔သည္ မၾကာခဏဆိုသလို ရြက္အိုမ်ားႏွင့္ ရြက္အိမ္မ်ားေအာက္တြင္ ပုန္းေအာင္းေနတတ္သည္။ ဆိုး၀ါးစြာ က်ေရာက္ပါက ဒဏ္ရာရဧရိယာမ်ားသည္ အရြက္မ်ားႏွင့္ အပင္မ်က္ႏွာျပင္မ်ားတြင္ ေပၚလာၾကကာ အ၀ါေရာင္ျ ဖစ္လာၿပီး ပိုမိုအေရာင္ရင့္လာကာ အခ်ိန္မတိုင္မီ အရြက္ေၾကြက်ႏိုင္သည္။

ဖ်က္ပိုး၏ ၀ိေသသလကၡဏာမ်ား

အရြယ္ေရာက္အေၾကးပိုး အထီးမ်ားသည္ ကူရွင္ပံု အျဖဴေရာင္အစုအၿမံဳမ်ား ျဖစ္ၾကကာ အရြယ္ေရာက္ အေၾကးပိုး အမမ်ားသည္ အျဖဴေရာင္ စက္၀ိုင္းပံုဒိုင္းမ်ား ေအာက္တြင္ဥအုံၾကသည္။ ေလာက္ေကာင္မ်ား ႏွင့္ အေကာင္ငယ္ မ်ားသည္ ၄င္းတို႔၏ ေနရာအသစ္မေတြ႔မီအထိ ဒိုင္းေအာက္တြင္ေနထိုင္ၾကသည္။ အေၾကးပိုးမာသည္ အေၾကးကို အကာအကြယ္ေပးေသာ အညိဳေရာင္ ထုလံုးခၽြန္ပံု ပံုစံကို ျဖစ္ေစေသာ အျခားဒိုင္းပါ အေၾကးပိုးျဖစ္သည္။ ေပ်ာ့ေျပာင္းသည့္ အညိဳေရာင္အေၾကးပိုးသည္ အရြက္မ်ား၊ ပန္းမ်ား၊ ပန္းခိုင္မ်ား၊ ပင္စည္မ်ား ႏွင့္ တစ္ခါတစ္ရံ အျမစ္မ်ားတြင္ ေပၚလာတတ္ၿပီး ၀ါနုေရာင္မွ ညိဳရင့္ေရာင္ရွိၾကသည္။ ေပ်ာ့ေျပာင္းေသာအေၾကးပိုးသည္ ပ်ားရည္ခ်ိဳးကို ထုတ္ေပးၿပီး အေၾကးပိုးမာသည္ ပ်ားရည္ခ်ိဳးကို ထုတ္မေပးပါ။

ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းနည္း

အေၾကးပိုးပုန္းေအာင္းေနထိုင္ေသာ ေနရာမ်ားကို အျမစ္ျပတ္ႏွိမ္နင္းရန္ ရြက္အိုမ်ား ႏွင့္ ပန္းရြက္အိမ္မ်ားကို ဖယ္ရွား ပါ။ သစ္ခြစိုက္ပ်ိဳးသည့္ ဧရိယာအတြင္း သစ္ခြအပင္အသစ္မ်ားအား မစိုက္ပ်ိဳးမီ ဂရုတစိုက္ စစ္ေဆးပါ. အေၾကးပိုး အနည္းငယ္သာရွိပါက  ေရတစ္လီတာလွ်င္ မာလာသီယြန္ ၅၀ အီးစီ (Malathion 50 EC) (၁) မီလီလီတာႏႈန္းကို ေရာစပ္ပက္ဖ်န္းပါ။ ပိုမိုဆိုးရြားစြာက်ေရာက္ပါက ေလာက္ေကာင္အဆင့္တြင္ ၄င္းပိုးသတ္ေဆးကို ပက္ဖ်န္းႏိုင္ၿပီး ေနာက္ႏွစ္ပတ္အၾကာတြင္ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ထပ္ဖ်န္းပါ။  အပင္ မ်က္ႏွာျပင္အားလံုးကို ေသခ်ာစြာ ပက္ဖ်န္းပါ။ အထူးသျဖင့္ အရြက္မ်ားႏွင့္ ရြက္မႊာမ်ားေအာက္ကို ပက္ဖ်န္းပါ။ သစ္ခြအိုးအား ၁.၄၇% ပါေသာ အင္မီဒါကလိုပရစ္ (Imidacloprid) ပိုးသတ္ေဆးကို ေရတစ္ဂါလံ၏ ေလးပံုတစ္ပံုတြင္ လက္ဖက္စားဇြန္း တစ္ဇြန္းခြဲထည့္ကာ သမေအာင္ေမႊၿပီး အပင္တစ္ပင္လံုးအား ရႊဲရႊဲစိုေအာင္ ပက္ဖ်န္းပါ။ေရတစ္လီတာလွ်င္ ငါးဆီထင္းရွဴးဆီဆပ္ျပာ ၁၅ ဂရမ္ျဖင့္ေရာစပ္၍လည္း ပက္ဖ်န္းႏိုင္သည္။

ပိုးေစးႏွဲ

အဂၤလိပ္အမည္                        –           Mealy Bug

သိပၸံအမည္                               –           Ferrisia virgate Cockerell, 1893

မ်ိဳးရင္း                                      –           Pseudococcidae

မ်ိဳးစဥ္                                       –           Hemiptera

ဖ်က္ဆီးပံုလကၡဏာမ်ား

ပိုးေစးႏွဲသည္ သစ္ခြပင္၏ မည္သည့္ အစိတ္အပိုင္းကိုမဆို တိုက္ခိုက္သည့္ စုပ္စားပိုးမ်ား ျဖစ္ၾကၿပီး အရြက္ႏွင့္ ပင္စည္အၾကားတြင္ ပုန္းေအာင္းေနထိုင္သည္။ ဆိုး၀ါးစြာက်ေရာက္ပါက အရြက္မ်ားေပၚတြင္ ဒဏ္ရာရဧရိယာမ်ားကို ျဖစ္ေစၿပီး အေရာက္ရင့္လာကာ အရြက္သည္ အ၀ါေရာင္ေျပာင္းသြားကာ အခ်ိန္မတိုင္မီ ေၾကြက်သြားသည္။

ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းနည္း

ပိုးေစးႏွဲပုန္းေအာင္းေနေသာ ေနရာမ်ားကို အျမစ္ျပတ္ ႏွိမ္နင္းရန္ ရြက္အိုမ်ားႏွင့္ ပန္းရြက္အိမ္မ်ားကို ဖယ္ရွားပါ။ သစ္ခြစိုက္ပ်ိဳးသည့္ ဧရိယာအတြင္း သစ္ခြအပင္အသစ္မ်ားအား မစိုက္ပ်ိဳးမီ ဂရုတစိုက္ စစ္ေဆးပါ။ အေၾကးပိုး အနည္းငယ္သာရွိပါက ေရတစ္လီတာလွ်င္ မာလာသီယြန္ ၅၀ အီးစီ (Malathion) ၁ မီလီလီတာႏႈန္းျဖင့္ ေရာစပ္ပက္ဖ်န္း၍ ဖယ္ရွားႏိုင္သည္။ ပိုမိုဆိုး၀ါးစြာ က်ေရာက္ပါက ေလာက္ေကာင္အဆင့္တြင္  ပိုးသတ္ေဆးကို ပတ္ဖ်န္းနိုင္ၿပီး ေနာက္ႏွစ္ပတ္အၾကာတြင္ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ ထပ္ဖ်န္းပါ။ အပင္မ်က္ႏွာျပင္အားလံုးကို ေသခ်ာစြာ ပက္ဖ်န္းပါ။ အထူးသျဖင့္ အရြက္မ်ားႏွင့္ ရြက္မႊာမ်ားေအာက္ကို ပက္ဖ်န္းပါ။ သစ္ခြအိုးအား ၁.၄၇% ပါေသာ အင္မီဒါကလိုပရစ္ (Imidacloprid) ပိုးသတ္ေဆးကို ေရတစ္ဂါလံ၏ ေလးပံုတစ္ပံုတြင္ လက္ဖက္စားဇြန္းတစ္ဇြန္း ခြဲထည့္ကာ သမေအာင္ေမႊၿပီး အပင္တစ္ပင္လံုးအား ရႊဲရႊဲစိုေအာင္ ပက္ဖ်န္းပါ။

သရစ္ပိုး

အဂၤလိပ္အမည္                        –           Thrip

သိပၸံအမည္                               –           Rhipighorothrips cruentatus Hood

မ်ိဳးရင္း                                      –           Thripidae

မ်ိဳးစဥ္                                       –           Thysanoptera

ဖ်က္ဆီးပံုလကၡဏာမ်ား

သရစ္ပိုးမ်ားသည္ ပန္းပြင့္မ်ား ႏွင့္ တစ္ခါတစ္ရံတြင္ အရြက္မ်ားကို စားေသာက္ေသာ အလြန္ေသးငယ္သည္ စုပ္စား ပိုးမ်ား ျဖစ္ၾကၿပီး ေရာဂါကို အပင္တစ္ပင္မွ တစ္ပင္သို႔ သယ္ေဆာင္ျဖန္႔ျဖဴးၾကသည္။ ဖ်က္ဆီးခံရေသာ ပန္းဖူးမ်ား ပြင့္အာမလာဘဲ ပန္းပြင့္မ်ားတြင္ ေရစိုနာကြက္မ်ားကို ေတြ႕ရကာ ပံုပ်က္သြားၾကသည္။ အရြက္မ်ား အခ်ိဳင့္ရာျဖစ္သြား ကာ အစက္အေပ်ာက္မ်ားျဖစ္လာၿပီး ေငြေရာင္ သို႔မဟုတ္ အေရာင္ၾကြတ္သြားသည္။ သရစ္ပိုးမ်ားစားျခင္းေၾကာင့္ ရြက္ထိပ္မ်ား ႏွင့္ အျမစ္မ်ားတြင္  ရစ္ပတ္ဒဏ္ရာမ်ားကို ေတြ႔ရသည္။

သရစ္ပိုးသည္ သစ္ခြဖ်က္ပိုးမ်ား အားလံုးတြင္  ႏွိမ္နင္းရန္ အခက္ခဲဆံုး ဖ်က္ပိုး ျဖစ္သည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္  ၄င္းတို႔သည္ အလြန္ေသးငယ္ၾကၿပီး မ်က္စိလွ်မ္းရန္ လြယ္ကူကာ ၄င္းတို႔သည္ လႈပ္ရွားမႈလွ်င္ျမန္ၿပီး ၄င္းတို႔၏ ဘ၀အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုကို ေျမႀကီးထဲတြင္ ေနထိုင္ၾကကာ ဓါတုပိုးသတ္ေဆးမ်ား မေရာက္ရွိႏိုင္ေသာ ပန္းပြင့္၏ အစိတ္အပိုင္းမ်ားတြင္ စားေသာက္ရန္ ႏွစ္ၿခိဳက္ၾကသည္။ ၄င္းတို႔သည္ ပန္းပြင့္မ်ားပန္းဖူးမ်ားႏွင့္ ရြက္ဖူးမ်ားၾကားတြင္ ပုန္းေအာင္ရန္ နွစ္သက္ၾကၿပီး ေျခရာခံေတြရွိရန္ ခက္ခဲေသာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ ၄င္းတို႔သည္ အပင္မ်ိဳးစိတ္အမ်ိဳးမ်ိဳးတြင္ ေနထိုင္ၾကၿပီး ပူေႏြးေသာ ဖန္လံုအိမ္မ်ားတြင္ လွ်င္ျမန္စြာ မ်ိဳးပြားႏိုင္ၾကကာ ဥဘ၀မွ အရြယ္ေရာက္ေကာင္ထိ ဘ၀စက္၀န္း ေျမာက္ျမားစြာရွိႏိုင္ၿပီး အပင္စိုက္ပစၥည္းမ်ားတြင္ ပုန္းေအာင္းေနထိုင္တတ္ကာ ေျမာက္ျမားစြာေသာ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားကို ခံႏိုင္ရည္ရွိသည္။ သရစ္ပိုး အရြယ္ေရာက္ အမေကာင္သည္ အပင္တစ္ ရွဴးမ်ား အထူးသျဖင့္ ပန္းပြင့္မ်ား ႏွင့္ အရြက္မ်ားတြင္ ဥအုၾကသည္။

ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းျခင္း

ပန္းပင္မ်ား၊ ေရွာက္သံပုရာမ်ိဳးႏြယ္၀င္အပင္မ်ား၊ ဇီဇ၀ါပန္းပင္မ်ား၊ ယူကလစ္မ်ား အစရွိေသာ အပင္မ်ားသည္ သရစ္ပိုး၏ လက္ခံပင္မ်ား ျဖစ္္ၾကသျဖင့္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္သည့္ အေနျဖင့္သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ပါ။  ေပါင္းပင္မ်ား ႏွင့္ အပင္အၾကြင္းအက်န္မ်ားႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးဧရိယာအတြင္း ႏွင့္ ပတ္လည္ရွိ စိုက္ပ်ိဳးေရးသံုး ေျမႀကီးမ်ားကို ဖယ္ရွားပါ။ ပန္းပြင့္ကို ပလတ္စတစ္ သို႔မဟုတ္ ဘူးျဖင့္ အလံုအုပ္ပါ။ ေပါင္းျမက္မ်ားကို ပံုမွန္ရွင္းလင္းပါ။ သစ္ခြပင္ ႏွင့္ သစ္ခြ ပန္းပြင့္မ်ားကို မာလာသီယြန္ (Malathion) ၊ အင္မီဒါကလိုပရစ္ဒ္ (Imidacloprid) တို႔ကို အညႊန္းစာပါအတိုင္း တစ္လွည့္စီ အသံုးျပဳပါ။ ၄င္းပိုးသတ္ေဆးမ်ားျဖင့္ သစ္ခြပန္းအား တိုက္ရိုက္ ပက္ဖ်န္းနိုင္သည္။ သရစ္ပိုးမ်ားသည္ အပင္ေပၚတြင္ ပုန္းေအာင္း ေနထိုင္တတ္ကာ အျခားပန္းပင္မ်ားသို႔ ျပန္လည္ ၀င္ေရာက္နိုင္သျဖင့္ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ ပက္ဖ်န္းရန္ လိုအပ္သည္။ ဆိုး၀ါးစြာက်ေရာက္ပါက တစ္ပတ္လွ်င္ ႏွစ္ႀကိမ္ႏႈန္းျဖင့္ သံုးပတ္ၾကာ ပက္ဖ်န္းပါ။

မႊား

အဂၤလိပ္အမည္                        –           Mite

သိပၸံအမည္                               –           ေျမာက္ျမားစြာရွိသည္။

မ်ိဳးရင္း                                      –           Tetranychidae

မ်ိဳးစဥ္                                       –           Trombidiformes

ဖ်က္ဆီးပံုလကၡဏာမ်ား

မႊားပင့္ကူနီမ်ားသည္ အရြက္မ်ား၏ ေအာက္ဖက္မွ စားေသာက္ၾကၿပီး အနီေရာင္မွ အညိဳေရာင္ ရွိၾကသည္။ ေအာက္ဖက္မွ အရြက္မ်ား ပူးကပ္သြားၾကကာ မႊားမ်ား၏ မစင္စြန္႔ထုတ္မႈေၾကာင့္ အညိဳေရာင္ေတာက္ျခင္းကို ေတြ႔ရၿပီး ေနာက္တြင္ ေနေလာင္ကြက္ျဖစ္ကာ အညိဳေရာင္ေျပာင္းသြားသည္။ အစိမ္းေရာင္ ကလိုရိုဖီးလ္ ကင္းမဲ့မႈေၾကာင့္ အရြက္မ်ား စင္းေၾကာင္းမ်ား ျဖစ္လာကာ အစက္မ်ား ျဖစ္ေပၚလာၾကသည္။

သစ္ခြကို ဖ်က္ဆီးေသာ မႊားသံုးမ်ိဳးရွိသည္။ ၄င္းတို႔မွာ မႊားပင့္ကူနီ၊ မႊားျပား ႏွင့္ မႊားဗ်တ္က်ယ္တုိ႔ ျဖစ္ၾကသည္။ အစက္ႏွစ္စက္ပါမႊား သို႔မဟုတ္ မႊားပင့္ကူနီသည္ စားေသာက္ေသာေနရာတြင္ ဒဏ္ရာစက္ကို ျဖစ္ေစသည္။ ဆိုး၀ါးစြာ က်ေရာက္ပါက အရြက္မ်ားတြင္ ေျပာက္က်ားမ်ား ျဖစ္လာကာ အရြက္၏ ေအာက္ဖက္မ်က္ႏွာျပင္တြင္ ပူးကပ္သြားၾက သည္။ မႊားျပားသည္ အ၇ြက္မ်ား၏ အေပၚဖက္မ်က္ႏွာျပင္ကို စားေသာက္ေလ့ရွိၿပီး ပ်က္ဆီးသြားေသာ မ်က္ႏွာျပင္တြင္ ခ်ိဳင့္ကြက္မ်ားကို ေတြ႕ရသည္။ ရြက္ျပားမ်ားကို အထူးသျဖင့္ အရြက္၏ ေအာက္မ်က္ႏွာျပင္ စားေသာက္ေသာ မႊားျပား သည့္ မႊားပင့္ကူနီကဲ့သို႔ စက္ေျပာက္မ်ား ျဖစ္ေစေသာ္လည္း ပူးကပ္ျခင္းမရွိေခ်။ မႊားဗ်တ္က်ယ္သည္ အရြယ္အစား အလြန္ေသးငယ္ကာ ကနဦးဖ်က္ဆီးမႈလကၡဏာမွာ ဒဏ္ရာရအေ၇ာင္ပ်က္ျခင္း ျဖစ္သည္။

ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းျခင္း

အရက္တစ္ဆ၊ ဆပ္ျပာဆီ တစ္ဆ ႏွင့္ ေရႏွစ္ဆကို ေရာကာ သစ္ခြရြက္၏ အေပၚႏွင့္ ေအာက္ဖက္ မ်က္ႏွာျပင္မ်ားကို ေဆးဖ်န္းပါ။ ဘီဖန္သရင္ ၁၀% အီးစီ (Bifenthrin 10% EC) အားသစ္ခြရြက္၏ ေအာက္ဖက္မ်က္ႏွာျပင္မ်ားသို႔ ေသခ်ာထိေအာင္ဖ်န္းပါ။ ပူေႏြးေသာ ရာသီဥတု အေတာအတြင္း မႊားမ်ိဳးဆက္မ်ားသည္  (၆) ရက္ၾကာတိုင္းတစ္ခါ ျဖစ္တတ္သျဖင့္ (၄) ရက္ျခားတစ္ခါ သီဖန္သရင္ ၁၀% အီးစီ (Bifenthrin 10% EC) ေဆး (၃) ႀကိမ္ ပက္ဖ်န္းပါ။ ေရတစ္လီတာလွ်င္ ဒိုင္မီသိုအိတ္ ၃၀ အီးစီ (Dimethoate 30 EC) (၂) မီလီလီတာႏႈန္း ေရာစပ္ပက္ဖ်န္းပါ။

ပ်

အဂၤလိပ္အမည္                        –           Aphid

သိပၸံအမည္                               –           Myzus circumflexus (Buckton,1876)

မ်ိဳးရင္း                                      –           Aphididae

မ်ိဳးစဥ္                                       –           Hemiptera

ဖ်က္ဆီးပံုလကၡဏာမ်ား

ပန္းဖူးမ်ား၊ ပန္းပြင့္မ်ား ႏွင့္ အသစ္ႀကီးထြားလာေသာ အရြက္၊ ပန္းမ်ားကို  ပန္းဖူးမ်ား ႏွင့္ ပန္းပြင့္မ်ား ပြင့္အာလာမႈမရွိေတာ့ဘဲ အရြက္မ်ားတြင္ ေစးကပ္ေနသည္။

ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းျခင္း

ေရပန္းခရားျဖင့္ ပ်ပိုးမ်ားကို ေရေဆးခ်ပါ။ သစ္ခြပင္မ်ားအား မာလာသီယြန္ (Malathion) ေဆးျဖင့္ အညႊန္းစာပါအတိုင္း အသံုးျပဳပါ။

Source – စိုက္ပ်ိဳးေရးဦးစီးဌာန

 





Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *